ตอนแรกคนชอบคิดแต่มุมว่า อายุหุ้นกู้ ต้องสัมพันธ์กับการใช้เงินของเรา เช่น ถ้าไม่ได้จะใช้เงิน 3 ปี ก็ซื้อหุ้นกู้อายุ 3 ปีได้ แต่จริงๆแล้ว มันต้องดูอายุของ asset ที่หุ้นกู้นี้เอาไป finance ด้วยนะ
โดยมันมีคำนึงที่เพื่อนๆซื้อหุ้นกู้ ควรรู้ คือ “mismatch funding” ผมได้เรียนรู้ตอนทำงาน corporate banking สมัยเด็กๆ หลักง่ายๆนะ อายุการใช้งานสินทรัพย์+กระบวนการ(ในแง่ของบริษัท) ควรยาวกว่าหรือเท่ากับ “อายุสินเชื่อ” ที่เราปล่อยให้ หลักนี้เป็นหลักพื้นฐานของการปล่อยสินเชื่อ และ มันคือ หลักการลงทุนในหุ้นกู้ ไม่ต่างกัน!
เอาให้เข้าใจง่ายๆผมผูกกับเรื่องหุ้นกู้เลยจะได้เห็นภาพ
ตย.1 สร้างโรงงาน 2000 ลบ. 3 ปีเสร็จ หุ้นกู้ที่ออกเพื่อระดมทุนไปสร้าง ก็ควร 1000 ลบ. อายุ 3 ปี (ใช้เงินตัวเองสัก 1000) พอสร้างเสร็จ โรงงานพร้อมทำงาน ก็ refinance หุ้นกู้ ด้วยเงินกู้ระยะยาว มีโรงงานเป็นหลักประกัน ผู้ถือหุ้นกู้ก็ได้เงินกลับบ้านไป แบบนี้โอเค
ตย.2 สัมปทานโรงไฟฟ้า 20 ปี 10,000 ลบ. ออกหุ้นกู้ 20 ปีมา match คงยาก อันนี้ก็ต้องใช้เงินกู้แบ้งก์ 10+10 ปี หรือ หุ้นกู้ 5 ปีแล้ว roll-over 3 ครั้ง แต่ก็จะเสี่ยงจังหวะ roll ว่าภาวะตลาดเป็นยังไง ดอกแพงขึ้นไหม คนพร้อมซื้อไหม เคสนี้คนถือหุ้นกู้สบายใจหน่อย สินทรัพย์ทำงานได้ยาวๆ แต่เราถือหุ้นกู้อายุสั้นกว่า แหล่งรายได้มั่นคง ขออย่าเจอคนโกงเป็นใช้ได้
ตย.3 ธุรกิจอสังหาฯ ก็พอจะใช้หุ้นกู้ได้นะ เช่น คอนโดฯ ที่มักออกหุ้นกู้ไปซื้อที่ดิน พอสร้างเสร็จ 4 ปี หุ้นกู้ที่ออก อายุก็ไม่ควรเกิน 4 ปี พอลูกบ้านโอน แบ้งค์โอนเงินให้โครงการ โครงการคืนหุ้นกู้เรา ก็แยกย้ายสบายแฮ เคสนี้เราแค่ถามให้ชัดๆว่า หุ้นกู้ที่ออกนี้ เอาไปทำโครงการ A ก็ต้อง A นะเว้ย ไม่ใช่เอาไปหมุน B เป็นเคสพี่พอทำได้ แต่ต้องระมัดระวัง
เพื่อนๆจะเห็นว่า ระยะเวลาในการ สร้าง/พัฒนา/ใช้งานสินทรัพย์ ควรมีความสัมพันธ์กับอายุหุ้นกู้
ถ้าไม่สัมพันธ์ โดยเฉพาะกรณี อายุใช้งานสินทรัพย์ดัน “สั้นกว่า” อายุหุ้นกู้ที่ออก พอถึงกำหนดชำระคืนหุ้นกู้ แล้วภาวะตลาดไม่เอื้อให้ออกหุ้นกู้ใหม่ได้ (ออกใหม่ เอามาคืนของเดิม เรียกว่า roll-over) ความบรรลัยก็จะเกิดได้
กรณีออกหุ้นกู้มาลงทุนซื้อ content ซึ่งจริงๆอายุใช้งานมันไม่ยาว ของเก่า outdated เชย ภาพไม่ full HD 4K คนดูน้อยลงเรื่อยๆ เลยต้องออกหุ้นกู้เรื่อยๆวนๆไป ต้องซื้อ content ใหม่เรื่อยๆ มันเลยการเป็นสะสมภาระหนี้พอกพูนไปเรื่อยๆ เพราะเริ่มสะดุด ความเสียวเลยบังเกิดนั่นเอง
เรื่องนี้สอนให้รู้ว่า เวลาออกหุ้นกู้ เราในฐานะคนซื้อ ต้องตอบได้ว่า เค้าเอาเงินไปทำ/พัฒนา “สินทรัพย์อะไร” สินทรัพย์นั้นมีอายุใช้งานสอดคล้องกับอายุหุ้นกู้หรือไม่อย่างไร?
